BiŽnnale VenetiŽ 2009 "Making Worlds"

 

Enkele hete dagen was ik in VenetiŽ om de BiŽnnale te bezoeken, maar dat bleek een onmogelijke opgave. Als je de gehele gelegenheid met alles eromheen zou willen zien moet je tenminste een maand uit trekken en dan ook niet in augustus, wanneer de stad kreunt onder de zon en de daaronder dolende touristen, maar eerder in het naseizoen. Ook dan zal het moeite kosten om het volkomen gedesintegreerde gebeuren op waarde te schatten. Daarnaast is er de mogelijkheid dat de techniek het bij diverse media  laat afweten na een klamme zomer met veel toeschouwers zoals nu ook al het geval was. Hoe dan ook zullen er veel dingen te zien zijn die de moeite waard zijn zoals ik die in die paar hete dagen heb kunnen zien. Hieronder een impressie:

 

De Paviljoens

 

In het Spaanse paviljoen had Miguel Barcťlo een Fransman uitgenodigd met hem te exposeren, een Fransman die al 20 jaar dood is: Francois Auguiťras uit Perigueux. Hij werkte ook in Afrika net als Barcťlo die de helft van het jaar in Mali woont en in het werk van de Fransman elementen herkende die hij zelf belangrijk vindt.

 

Het werk van Barcťlo vond ik ooit erg aansprekend, maar hij is na een periode waarin de schilderijen steeds esthetischer werden nu wat vast komen te zitten in de structuren en het materiaal.

 

Het Nederlandse paviljoen met het werk van Fiona Tan was goed, misschien dat het werk in die context niet helemaal goed tot zijn recht komt. Aan de inrichting en de videos heeft dat echter niet gelegen, maar misschien is het mijn behoefte aan intimiteit. Hierboven beelden uit "Rise and Fall"

 

En een blik in de verduisterde ruimte met het werk "Provenance"

 

De Hongaren toonden The W-Project van Pťter ForgŠcs met veel documentair materiaal uit gevangenissen en kampen. Het akelige materiaal zat behoorlijk de filosofische inhoud in de weg!

 

 

De Denen en de Scandinavische landen hadden een tentoonstelling laten cureren door Dragset en Elmgreen in huiselijke omgevingen, de werken in het Deense paviljoen spraken me nog het meest aan,

 

zoals dit slaapkamertje, dat  vond ik erg vervreemdend.

 

En dit zegt voldoende over het Skandinavische paviljoen!

 

Bruce Nauman was te zien in het Amerikaanse paviljoen waarbinnen niet gefotografeerd mocht worden. Een kwart van wat hier getoond werd was door technische problemen niet toegankelijk. Aan de buitenkant viel echter ook wat te beleven!

 

Zelfs in de bosjes tussen struiken was het de moeite waard!

 

En voor de andere tweederde van de presentatie moest je de stad door op twee verschillende locaties waar je dan weer een aantal bekende werken (sorry Egbert, ik kan het aantonen) thematisch gerangschikt kon bewonderen.

 

In het Zwitserse paviljoen was een mooie verhelderende tentoonstelling met tekeningen  van Sylvia Baechli te zien.

 

En de Russen hadden een fraaie presentatie met gave aquarellen van Pavel Pepperstein

 

 

En een prachtig morsige installatie van Pavel Ostretsov

 

Liam Gillick in het Duitse paviljoen (!) vond ik toch wel de prijswinnaar met zijn installatie waarin de keukenmeubels met de strenge Duitse architectuur een spannend geheel vormden. De kat en de vliegengordijnen bij de ingangen werkten hierbij nogal relativerend. Dat had een Duitser waarschijnlijk niet gekund.

 

 

 

Die zijn meer van dik hout zaagt men planken zoals Elke Krystufek in haar installatie Tabou Taboo in het Oostenrijkse paviljoen laat zien met een feministisch-voyeuristische benadering van het mannelijk lichaam. De naam van Oostenrijk verving ze door Taboo en voegde ook portretten toe van mannelijke kunstenaars met een tragisch aspect in hun biografie.

 

 

Adel el Siwi in het Egyptische paviljoen met l'AngŤlo del tť

 

De installatie Ospiti  (gasten) van Krzysztov Wodiczko in het Poolse paviljoen was mooi. Achter ramen bewogen zich mensen en te horen waren gesprekken tussen of met immigranten, telefoongesprekken, interviews e.d.

 

Een schrijnend sarcastische film "Dog luv"van de Roemeense kunstenaar Cyprian Muresan

 

De Roemenen hadden een heel goede presentatie van diverse video's in een Supermedium-achtige structuur die ze in hun paviljoen hadden gebouwd en waarop ze allerlei groen hadden geplant wat toen ik de ruimte bezocht al danig overal begon rond te woekeren.

 

Palazzo delle Esposizioni: "Fare mondi"

 

Tomas Saraceno doet onderzoek naar innovatieve architecturale projecten, deze installatie onderzoekt hoe de webdraden van de zwarte weduwe in staat zijn enorme gewichten te steunen door middel van het gebruik van complexe geometrische structuren.

 

Op de voorgrond een sculptuur van Rachel Khedoori die vanuit haar herinnering ruimtelijke structuren probeert te suggereren: haar ouderlijk huis of grottencomplexen die zij in haar jeugd bezocht.

 

Hierboven op de achtergrond en op deze foto direct werk van Tony Conrad genoemd "Yellow Movies". In de catalogus worden ze post-minimalistische film-schilderij hybriden genoemd. De schilderijen zijn met een goedkope witte licht-gevoelige verf op een soort krantenpapier geschilderd: langzaam en onmerkbaar verkleuren ze tot geel. Het zijn films die jaren, zelfs decennialang draaien. Heel goed werk!

 

Dominique Gonzalez-Foerster over de eerdere kunstwerken die zij voor de biŽnnale heeft gemaakt. Dit was haar werk voor deze tentoonstelling: het terug kijken op het werkproces en het herwaarderen van eerdere werken in deze context.

 

Tekeningen als gebouwen van Susan Hefuna

 

Kleurstudies van Wolfgang Tillmans

 

Porno-klei-animaties ( claymations) van Nathalie Djurberg met zťťr dubieuze leden van de clerus in een soort nep-paradijs als een nachtclub aangelicht.

 

Een wetenschappelijk verantwoordde reconstructie van het werk "Himmelsrichtungen" dat Blinky Palermo eerder in 1976 op de zelfde plek uitvoerde.

 

En vlak nadat de bel ging toch nog schilderijen van Pietro Roccasilva gezien die ik op zijn minst intrigerend vond. Dit schilderij heet "The Skeleton key (2007)
 

 

En zo gaat VenetiŽ met haar cultuur om: de brug der zuchten van het dogenpaleis naar de gevangenis volledig ingepakt door Sisley!

 

Arsenale

 

Spiegels van Michelangelo Pistoletto

 

Een bijdrage van de architectuur-theoreticus Yona Friedman. Kan STROOM die niet eens uitnodigen voor een project binnen haar architectuur programma? De  man heeft intrigerende ideeŽn en dit werk vond ik ook nogal spannend!

 

Modellen in een lange rij opgehangen in een web wat door de hele ruimte liep.

 

Jan HaefstrŲm heeft zijn beeldarchief  in een esthetische installatie samen gebracht, het werkte wonderwel.

 

Richard Wentworth doet het met wandelstokken (en met boeken op een andere plek).

 

Mooie kleurstudies in diverse ruimtes van Cildo Meireles

 

Sheela Gowda maakte een installatie met in een Indische tempel geofferd haar en autobumpers.

 

Zeppelins van Hťctor Zamora zweven in de prachtige ruimtes van de Arsenale voorbij een grote installatie van Thomas Bayrle die met experimentele grafiek en deze sculptuur een goede indruk maakt.

 

 

Joan Jonas had een grote ruimte gevuld met de multi-media installatie "Reading Dante". In de video's vond ik die het meest geslaagd, hierin zijn het tekenen, schrijven, theater, geluid op effectieve wijze geÔntegreerd.

 

Naar Keren Cytter was ik nieuwsgierig, maar de video "Elise, Valentin, Wilhelmine" kon me niet echt bekoren. Het deed me erg denken aan het televisiewerk van Wim T. Schippers, maar dan zonder humor.

 

De indrukwekkende installatie "Human BeÔng" van Pascale Marthine Tayou is niet weer te geven: de vele videobeelden, door elkaar spelende geluidsfragmenten en bouwsels en materialen geven een suggestie van een Afrikaans dorp en sociaal leven op dat continent.

 

 

Heel VenetiŽ is doordrenkt met contemporaine kunst, overal zijn landenpaviljoens van landen die niet in de Giardini terecht kunnen, speciale projecten en thematentoonstellingen als "Mapping the Studio" die in het Palazzo Grassi en de Dogana gehouden wordt. Het is niet meer te overzien en van en consistent beeld is al helemaal geen sprake. Graag had ik nog het werk van Peter Greenaway, John Cale en Mark Quin gezien. De film van Steve McQueen in het Britse Paviljoen kan nog in De Pont gezien worden, die kan ik dus alsnog gaan bekijken. Verder kan je je af vragen of zo'n BiŽnnale zin heeft op deze manier!